موسیقی درمانی چیست؟

 

موسیقی درمانی چیست؟

 

موسیقی درمانی یکی از شاخه های هنرهای بیانی می باشد.موسیقی درمانی یک حرفه حمایتی است  که  شامل استفاده از موسیقی و فعالیت های موسیقایی در جهت اهداف درمانی است.موسیقی وسیله و ابزار اولیه موزیک تراپیست است که آنها را از دیگر درمانگران جدا می سازد.موزیک تراپیست ها ملزم به گفتگوهای گسترده با درمانجو نیستند.آنها برای ارتباط با درمانجو به جای کلمات از موسیقی و فعالیت های موزیکی استفاده می کنند.این ارتباط مهم ترین شاخص فعالیت موزیک تراپیست است.

متداول ترین تعریفی که از طرف اعضای انجمن موسیقی درمانی حرفه ای بیان شده است یصورت زیر می باشد:

“موسیقی درمانی چهارچوبی را فراهم می کند که در آن رابطه متقابلی بین مراجع و درمانگر ایجاد شود.گسترش این رابطه سبب بروز تغییراتی در شرایط مراجع و نوع درمانی که ارائه می شود خواهد شد.از طریق استفاده خلاقانه از موسیقی در محیط بالینی ، درمانگر تلاش می کند تا رابطه ای متقابل از تجربیات موسیقی که سبب نیل به اهداف درمانی می شود را ایجاد نماید.”

 

طبق تعریف انجمن موسیقی درمانی استرالیا ” موسیقی درمانی ، کاربرد خلاق و برنامه ریزی شده ی موسیقی به منظور کسب تندرستی و سر زندگی و حفظ آن است.با موسیقی درمانی می توان به مسائل فیزیکی ، عاطفی ، روان شناختی ، روحی و نیازهای شناختی افراد مورد درمان پرداخت.این طرز تلقی از اهداف موسیقی درمانی ، همان وجه متمایزی است که موسیقی درمانی را از موسیقی صرف جدا میکند.

 

فعالیت های موزیکی ممکن است شامل آواز خواندن ، نواختن ساز ، گوش دادن به موسیقی ، تصنیف و ساختن آهنگ ، حرکت با موسیقی ، بحث درباره اشعار یا خصوصیات آوازها و یا ترکیب سازها باشد.موزیک تراپیست از موسیقی و فعالیت های مربوط به آن برای رسیدن به اهداف درمانی استفاده می کند.  درمانجویان در جلسات موسیقی درمانی عملکردهای بدنی ، روانی و عاطفی – اجتماعی خود را تقویت  و مهارت های حرکتی ، تحصیلی ، ارتباطی و اجتماعی و عاطفی به دست می آورند.

 

 

برخی رویکردها در موسیقی درمانی

در موسیقی درمانی رویکردها ، استراتژی ها یا متدها و پرتکل های مختلفی استفاده می شود و انتخاب رویکردها در هر جلسه درمان به نحوه ی تعامل و هدف درمانگر و مراجع بستگی دارد.در یک جلسه درمان ممکن است از جند رویکرد استفاده شود که بر اساس نیاز مراجع طبعا بهترین رویکرد انتخاب می شود.

 

رویکرد کارل ارف در موسیقی درمانی:

آهنگساز آلمانی که بیشتر زندگی خود را وقف آموزش موسیقی با تمرکز بر یادگیری در اثر عملکرد فعال کرد. در میان عناصر موسیقی ارف تاکید بسیار زیادی بر ریتم داشت و آنرا پایه عناصر دیگر می دانست.او از صداهای بدن و ساختار بدن برای آموزش موسیقی و همراه کردن آن با تکنیک های بداهه نوازی استفاده می کرد.ارف از سازهای زیادی استفاده کرد اما صدای انسان را بعنوان ساز اصلی و اولیه و بعنوان یک عنصر ذاتی بشد می دانست.

 

رویکرد دالکروز در موسیقی درمانی :

رویکرد دالکروز در موسیقی درمانی و آموزش بر اساس کارها و فعالیت های موسیقی دان و مربی سوئیسی امیل دالکروز نام گذاری شده است. این رویکرد تاکید بر مسائل جسمی و فعالیت های فیزیکی ، بازی ها ، تمرکز بر ارتباط بدن و مغز ، روحیه هیجانی و خلاقانه و ظرافت طبع در موسیقی تاکید دارد.طبق این رویکرد ، ذهن و بدن و احساسات برای یادگیری ضرورت دارند.

 

رویکرد کودای در موسیقی درمانی:

زولتان کودای آهنگساز ، محقق موسیقی و فرهنگ فولکور ، آتنوموزیکولوژِیست ، زبان شناس و فیلسوف مجاری بود.او تحقیقات زیادی در زمینه موسیقی فولکور مجارستان انجام داد و سال های زیادی را صرف آموزش موسیقی کرد. کودای تاکید داشت آموزش موسیقی باید از طریق یک تجربه مستقیم و خیلی زود در زندگی هر فردی گنجانده شود

 

 

 

معرفی برخی از سازهای مورد استفاده در جلسات موسیقی درمانی

 

سازهای کوبه ای : این گروه سازها شامل سازهای کوبه ای با کوک معین و سازهای کوبه ای با کوک نامعین هستند.

 

سازهای صفحه دار : اصلی ترین ساز این گروه پیانو می باشد.

سازهای زهی : سازهایی که تولید صدا از طریق لرزش زه یا تار یا سیم ایجاد می شود.

سازهای بادی : به سازهایی گفته می شود که دمیده شدن هوا در آن ها باعث تولید صدا می گردد.

 

 

 

فواید موسیقی درمانی

1.برانگیزاننده

2.ساختار سالم ارتباطی

3.سازگاری با توانمندی های هر فرد

4.یکپارچه کننده حس ها

5.ابزاری برای توجه و حافظه

6.تقویت تعامل اجتماعی

7.درک زمان

8.درک مفاهیم

9.ایجاد خلاقیت

و …..

 

می توان گفت موسیقی بر مغز تاثیر می گذارد و تاثیر آن به سه طریق است:

• تاثیر بر ساختار مغز
• تاثیر بر بیوشیمی مغز
• تاثیر بر امواج مغزی

 

 

 

فعالیت های موسیقی درمانی اهداف درمانی مختلف دارند

بیماران با انواع مختلف مشکلات جسمی و روانی و یا مشکلات و اختلالات عاطفی – اجتماعی می توانند از خدمات موسیقی درمانی بهره مند شوند.

برای استفاده از خدمات موسیقی درمانی شرایط سنی وجود ندارد و بیماران از نوزاد تا سالخورده می توانند تحت درمان قرار بگیرند.

آموزش موسیقی می تواند در حین جلسات موسیقی درمانی پیش بیاید اما باید در نظر داشت که موسیقی درمانگر مانند معلمان موسیقی که قصد آموزش موسیقی را دارند از موسیقی برای پیشرفت در مهارتهای موسیقی استفاده نمیکند بلکه از مهارت های موزیکی در جهت بهبود کارکرد جسمی ، روانی و واکنش های عاطفی – اجتماعی و کمک به رشد توانایی های حرکتی ، تحصیلی ، ارتباطی ، روحیه اجتماعی و عاطفی استفاده می کند.